افسردگي عادي در تمام سنين ديده مي‌شود و ظهور آن بيشتر از شرايط بيروني سرچشمه مي‌گيرد تا شرايط دروني بدن انسان، احساس شکست، از دست دادن افراد محبوب، تنزل مقام و وجهه و دوري از موقعيّت مطلوب، احساس عدم کفايت حقارت و نااميدي ممکن است افسردگي عادي را سبب شوند.

افسردگي به عنوان يک اختلال عاطفي از تراکم نشانه‌هاي افسردگي و طولاني شدن زمان عرضه اين مجموعه نشانه‌ها، شناخته مي‌شود و طبقه‌بندي مي‌گردد.

براي کساني که با نوجوان سر و کار دارند فهم و تشخيص فرق بين افسردگي عادي از افسردگي مرضي اهميّت فراوان دارد و آشنائي با علل افسردگي، آنان را در پيشگيري شرايطي ياري خواهد داد که افسردگي عادي را بدنبال دارد و در صورت تراکم به افسردگي مرضي ختم مي‌شود.

دوران نوجواني ، دوراني است که انسان در معرض تغييرات و تحولات عميق جسمي و رواني واقع مي‌شود، تغييرات هورموني و رشد جسمي از يک طرف، عوامل رواني و بلوغ رواني و بلوغ فکري و علاقه به استقلال از طرف ديگر نوعي عدم تعادل ايجاد مي‌نمايند که هيچ فردي از گزند آنها مصون نيست.امروزه ثابت شده است که در دوران نوجواني انسان استعداد زيادي براي ابتلاء به افسردگي دارد .

حالات افسردگي در جوانان و نوجوانان

1- نوجوانان در مواردي خود را به بيماري مي‌زنند.

2- در برابر حرف‌ها و سخنان ديگران ساکت مي‌مانند و اگر هم بخواهند پاسخ گويند پاسخشان شکننده و ناراحت کننده است.

3- اغلب زانوي غم در بغل مي‌گيرند وافکار متعددي بر ذهنشان هجوم مي‌آورد آنها را دل مرده مي‌سازد در مجلس در ميان جمع مي‌نشينند ولي تنها هستند.

4- نگاهشان به ديگران نگاه شک و ترديد است

5- از زندگي احساس پوچي و بي‌هدفي دارند به همين جهت تحرک خود را از دست مي‌دهند

6- صورتيکه نتوانند از حمايت‌هاي محيطي بهره گيرند در جهت تخفيف فشارهاي روحي برخاسته از محروميت‌ها با ناکامي‌ها براي جلب حمايت و توجّه ديگران از برخي واکنش‌هاي مضر پرخاشگرانه استفاده مي‌کنند.

7- شايع‌ترين حالت افسردگي استفاده از علائمي است که اطرافيان او نسبت به بدان حساس‌ترند و بدان پاسخ‌هاي حمايتي مي‌‌دهند.

خطر افسردگي

خطر بزرگ افسردگي تن در دادن به اعتياد براي کاستن رنج دروني است و خود را به بلائي گرفتاري مي‌کند تا از بلائي ديگر برهند.

در موارد بسيار شديد افسردگي ممکن است آدمي را به خودکشي بکشاند، معمولاً آخرين مرحله از حالات رواني که آدمي را به خودکشي مي‌کشاند ملامت و افسردگي است.

درجات افسردگي

1- افسردگي: بعنوان يک هيجان عادي بشري با علائمي مثل غمگيني، دلشکستگي، نوميدي، ناکامي و ... که اختلال تلقي نمي‌شود.

2- اندوه: واکنشي واقع بينانه و مناسب به آنچه از دست رفته است که به تدريج فروکش مي‌کند و ندرتاً منجر به اختلال مي‌شود.

3- افسردگي خفيف: اندوهي که بي‌جهت ادامه پيدا مي‌کند و خود فرد معمولاً احساس مي‌کند که پاسخ او افراطي است و علّت زيربنائي را تشخيص نمي‌دهد.

4- افسردگي شديد: بيمار رابطه خود را با واقعيّت از دست مي‌‌‌دهد، دچار هذيان مي‌شود و غالباً به خودکشي دست مي‌زند.

علل و منشاء افسردگي (ETIOLOGG)

1- عده‌اي معتقدند افسردگي علتي دارد، وجود احتمالي يک ژن بارز که آمادگي آسيب‌پذيري دارد عامل ابتلاء به اين اختلال است.

2- برخي کوشيده‌اند ثابت کنند که افسردگي ناشي از تغييرات بدني (مغزي و غده‌اي) است اين مطالعات کمبود نوراپي نفرين را به عنوان عامل عمده در بروز افسردگي مشخص کرده‌اند .بطور معکوس هم در نتيجه افزايش نسبي دوپامين (DOPAMINE) امکان بروز افسردگي وجود دارد.

3- استرس محيطي و حوادث زندگي:

بسياري از روان‌پزشکي‌هاي باليني معتقدند استرس‌هاي محيطي و حوادث زندگي نقش مهمّي در بروز افسردگي دارند

- بعضي از تحقيقات نيز وجود رابطه بين عوامل استرس‌زاي محيطي (مثل مرگ و فقدان‌ها) و شروع افسردگي را تأييد کرده‌اند.

4- عوامل رواني: مهمترين عامل‌هاي سبب ساز افسردگي عاداتي است مانند: خشم‌هاي سرکوب شده اتکاء و احتياج زياد به محبت ديگران، احساس حقارت و گناه شديد اضطراب و ترس زياد و حالت دفاعي شديد در مقابل مسائل زندگي. همه اين موارد در طي دوران کودکي شکل مي‌گيرند، هرگاه روابط و ارتباط بين والدين (که معمولاً خود مشکل دارند) و کودک قطع گردد و رفتار آنها سبب طرد کودک و جلوگيري از ابراز عواطف و خواسته‌هايش گردد زمينه بروز افسردگي را فراهم مي‌آورد. هم‌چنين رفتارهاي نابهنجار والدين مانند اضطراب زياد، عدم اعتماد به نفس، وسواس، احساس گناه شديد پرخاشگري، افسردگي و حساسيت زياد خود عامل مهمي در همانند سازي و تقويت رفتارهاي

نابهنجار کودکان و نوجوانان است.

منبع :روشهاي هدايت رفتاري در کودکان ونوجوانان محمد قمي فر